Trẻ nghiến răng khi ngủ: Nguyên nhân, tác hại và cách khắc phục hiệu quả

Nửa đêm thức giấc, nhiều ba mẹ giật mình khi nghe thấy những tiếng kêu kèn kẹt phát ra từ miệng con yêu. Hiện tượng trẻ nghiến răng khi ngủ không hề hiếm gặp, nhưng phần lớn phụ huynh lại cho rằng đó chỉ là một thói quen sinh lý bình thường rồi sẽ tự hết.

Thực tế, dưới góc độ nha khoa và nhi khoa, tiếng nghiến răng chói tai ấy là kết quả của việc hai hàm răng siết chặt và trượt lên nhau với một lực cực kỳ mạnh. Dù trẻ hoàn toàn không nhận thức được việc này trong lúc ngủ, nhưng những hệ lụy để lại cho men răng, khớp cắn và chất lượng giấc ngủ là không hề nhỏ. Vậy nguyên nhân nào khiến một em bé đang tuổi ăn tuổi ngủ lại bị nghiến răng? Làm sao để mẹ có thể khắc phục và bảo vệ hàm răng non nớt của con? Hãy cùng giải mã chi tiết trong bài viết dưới đây.

Bản chất hiện tượng trẻ nghiến răng khi ngủ

Nghiến răng (Bruxism) ở trẻ em là tình trạng các cơ hàm hoạt động quá mức trong vô thức, khiến hai hàm răng trên và dưới nghiến chặt hoặc cọ xát vào nhau. Hiện tượng này thường xảy ra nhiều nhất vào ban đêm, khi trẻ đang chìm trong các giai đoạn giấc ngủ sâu. Theo thống kê y khoa, có đến gần 30% trẻ em trải qua hiện tượng này ở một giai đoạn nào đó, đặc biệt là ở lứa tuổi mầm non và tiểu học (từ 3 đến 10 tuổi).

5 Nguyên nhân chính khiến trẻ nghiến răng khi ngủ

Có rất nhiều lý do khiến con bạn phát ra tiếng kêu kèn kẹt vào ban đêm. Dưới đây là những nguyên nhân phổ biến nhất:

• Căng thẳng và áp lực tâm lý (Stress): Đây là nguyên nhân hàng đầu. Trẻ em cũng có những áp lực riêng như: chuyển trường mới, sợ thầy cô, cãi nhau với bạn bè, hoặc xem các bộ phim có tính bạo lực/kinh dị trước khi ngủ. Sự căng thẳng thần kinh khiến não bộ không được thư giãn, dẫn đến các cơn co thắt cơ hàm vô thức.
• Đau nhức do mọc răng hoặc thay răng: Trong giai đoạn mọc răng sữa hoặc thay răng vĩnh viễn, nướu của bé sẽ bị sưng, ngứa và đau nhức. Phản xạ tự nhiên của cơ thể là nghiến chặt hai hàm lại để tạo áp lực lên nướu, giúp làm giảm cảm giác khó chịu này.
• Sai lệch khớp cắn: Nếu hàm trên và hàm dưới của trẻ mọc không khớp nhau (răng hô, móm, hoặc răng mọc chen chúc), hệ thống nhai sẽ bị mất cân bằng. Khi ngủ, não bộ có xu hướng điều khiển cơ hàm nghiến lại để tìm kiếm một vị trí khớp cắn thoải mái hơn.
• Nhiễm ký sinh trùng (Giun kim): Quan niệm dân gian cho rằng trẻ nghiến răng là do có giun. Về mặt y học, điều này hoàn toàn có cơ sở. Trẻ bị nhiễm giun kim thường bị ngứa ngáy vùng hậu môn vào ban đêm, khiến giấc ngủ bị chập chờn, bứt rứt, từ đó kích hoạt phản xạ nghiến răng.
• Bệnh lý đường hô hấp: Các bé bị viêm amidan, phì đại VA, nghẹt mũi, hen suyễn hoặc hội chứng ngưng thở khi ngủ thường xuyên phải há miệng để thở. Tình trạng thiếu hụt oxy nhẹ này gây kích thích hệ thần kinh trung ương, dẫn đến nghiến răng.

Trẻ nghiến răng khi ngủ có nguy hiểm không? Điểm mặt những tác hại

Mặc dù nhiều trẻ sẽ tự hết nghiến răng khi lớn lên, nhưng nếu tình trạng này kéo dài với cường độ mạnh, nó sẽ để lại những "di chứng" nặng nề:

• Bào mòn men răng nghiêm trọng: Lực nghiến răng khi ngủ mạnh gấp nhiều lần so với lực nhai thức ăn lúc thức. Sự cọ xát này làm bào mòn lớp men răng bảo vệ bên ngoài, khiến mặt nhai của răng bị phẳng lì, mất đi các múi răng tự nhiên. Răng bị mòn sẽ trở nên cực kỳ nhạy cảm, dễ ê buốt và tăng nguy cơ sâu răng ở trẻ em lên mức báo động.
• Răng bị mẻ, nứt, gãy: Với những chiếc răng đã bị sâu hoặc men răng yếu, áp lực nghiến có thể làm nứt vỡ thân răng, thậm chí gãy ngang răng.
• Đau khớp thái dương hàm (TMJ): Trẻ thức dậy vào buổi sáng thường than đau mỏi vùng má, đau hai bên mang tai, khó há miệng to hoặc nhai đồ ăn thấy mỏi khớp hàm.

Cách khắc phục tình trạng trẻ nghiến răng khi ngủ tại nhà

Khi phát hiện con có thói quen này, ba mẹ có thể áp dụng ngay các biện pháp can thiệp tại nhà để giúp con có giấc ngủ êm ái hơn:

Bí quyết bảo vệ men răng khi trẻ có thói quen nghiến răng

Điều đáng lo ngại nhất khi trẻ nghiến răng khi ngủ chính là lớp men răng bị tàn phá nặng nề. Khi men răng bị xước và mòn, nó mất đi khả năng tự bảo vệ, trở thành mục tiêu béo bở cho vi khuẩn gây sâu răng tấn công ồ ạt.

Chính vì vậy, song song với việc tìm cách giảm thiểu thói quen nghiến răng, ba mẹ cần phải có biện pháp chủ động làm cứng và tái tạo lại lớp men răng đã bị tổn thương. Một giải pháp nha khoa ưu việt đang được các chuyên gia khuyên dùng là Xịt răng miệng Midkid.

Được nghiên cứu và phát triển dựa trên công nghệ sinh học Nhật Bản, Midkid chứa kháng thể đặc hiệu Ovopron DC (chiết xuất trực tiếp từ lòng đỏ trứng gà). Kháng thể này có khả năng trung hòa axit do vi khuẩn tiết ra, đồng thời ức chế hoàn toàn hoạt động của chủng vi khuẩn S.mutans. Hơn thế nữa, các dưỡng chất trong Midkid giúp cung cấp môi trường lý tưởng để tái khoáng hóa, phục hồi lại bề mặt men răng bị trầy xước do lực nghiến cọ xát. Mỗi tối trước khi con ngủ, mẹ chỉ cần xịt 3-5 nhát để tạo một "lớp áo giáp" vững chắc bảo vệ răng con suốt đêm dài. (Lưu ý: Vì có thành phần Ovopron DC chiết xuất từ trứng gà, ba mẹ hãy tham khảo ý kiến bác sĩ nếu bé nhà mình có tiền sử dị ứng nghiêm trọng với trứng nhé).

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Trẻ lớn lên có tự hết nghiến răng không?

Có. Đa số trẻ sẽ tự bỏ thói quen nghiến răng khi qua giai đoạn thay răng vĩnh viễn (khoảng sau 10 tuổi). Tuy nhiên, nếu nguyên nhân do tâm lý hoặc khớp cắn lệch, bệnh có thể kéo dài đến tuổi trưởng thành.

Có nên cho bé đeo máng chống nghiến răng không?

Máng chống nghiến (Night guard) rất hiệu quả trong việc ngăn chặn mòn men răng. Tuy nhiên, nó thường được chỉ định cho trẻ lớn hoặc người trưởng thành. Trẻ nhỏ đang trong độ tuổi phát triển xương hàm việc đeo máng cần phải có sự chỉ định và theo dõi sát sao của bác sĩ nha khoa.

Sản phẩm Midkid có chữa được bệnh nghiến răng không?

Midkid không tác động vào cơ hàm nên không thể "chữa" dứt điểm tiếng nghiến răng. Vai trò thiết yếu của Midkid là bảo vệ lớp men răng đang bị bào mòn, tái khoáng men răng và ngăn ngừa sâu răng - hệ lụy nguy hiểm nhất của việc nghiến răng.

*Lưu ý pháp lý: Thông tin trong bài viết mang tính tham khảo. Sản phẩm xịt răng miệng Midkid hỗ trợ bảo vệ khoang miệng, không phải là thuốc và không thay thế thuốc chữa bệnh. Ba mẹ nên đưa trẻ đi khám nếu tình trạng nghiến răng làm răng bị mòn vỡ nghiêm trọng.