Trẻ bị loét miệng phải làm sao? Cách chăm sóc an toàn cho bé

Trẻ bị loét miệng phải làm sao là câu hỏi về cách nhận biết, chăm sóc và theo dõi các vết loét ở niêm mạc miệng của trẻ, thường biểu hiện bằng đau rát, biếng ăn, chảy nước dãi hoặc quấy khóc khi ăn uống.

Chị Lan ở TP.HCM kể rằng con 3 tuổi bỗng bỏ cơm, chỉ uống sữa từng ngụm nhỏ, đến khi soi miệng mới thấy vài vết trắng viền đỏ ở môi trong. Cảm giác xót con khiến mẹ rất dễ sốt ruột, nhất là khi bé đau và không chịu hợp tác vệ sinh miệng.

Điều mẹ cần biết là phần lớn vết loét miệng ở trẻ cần được chăm sóc đúng cách, theo dõi sát và đi khám khi có dấu hiệu cảnh báo. Bài này giúp mẹ phân biệt nguyên nhân thường gặp, biết cách làm dịu đau an toàn, chọn món ăn phù hợp và hiểu khi nào nên đưa bé đến bác sĩ.

Vì sao trẻ bị loét miệng?

Loét miệng ở trẻ có thể xuất hiện sau khi bé cắn vào má, đánh răng quá mạnh, ăn đồ quá nóng, thiếu ngủ hoặc suy giảm sức đề kháng tạm thời. Một số trường hợp liên quan đến nhiễm virus, bệnh tay chân miệng, viêm lợi, sâu răng hoặc kích ứng với thức ăn chua cay. Về mặt khoa học, niêm mạc miệng của trẻ mỏng và nhạy cảm hơn người lớn, nên chỉ một tổn thương nhỏ cũng có thể khiến bé đau rõ rệt. Mẹ có thể đọc thêm về nguyên nhân loét miệng ở trẻ em để theo dõi bé sát hơn.

💬 Góc chuyên gia

WHO ghi nhận bệnh răng miệng ảnh hưởng khoảng 3,5 tỷ người trên toàn cầu, trong đó sâu răng sữa ảnh hưởng hơn 514 triệu trẻ em. Báo cáo cũng nhấn mạnh nhiều vấn đề răng miệng có thể được phòng ngừa nhờ vệ sinh đúng cách và sử dụng fluor phù hợp.

Nguồn: WHO Global Oral Health Status Report 2022

Dấu hiệu mẹ cần quan sát tại nhà

Vết loét thông thường hay có dạng tròn hoặc bầu dục, nền trắng vàng, viền đỏ và gây đau khi bé ăn uống. Mẹ nên kiểm tra vị trí vết loét, số lượng, kích thước, mức độ đau và tình trạng sốt đi kèm. Nếu bé có nhiều nốt trong miệng, nổi ban ở tay chân, sốt cao hoặc mệt lả, mẹ cần nghĩ đến nguyên nhân nhiễm trùng và đưa bé đi khám. Với bé đang mọc răng hoặc có mảng bám, mẹ có thể tham khảo thêm cách chăm sóc răng miệng cho bé theo độ tuổi.

- Có thể theo dõi tại nhà: bé vẫn uống được, không sốt cao, vết loét ít, đau giảm dần sau vài ngày.
- Nên đi khám sớm: bé bỏ uống, tiểu ít, sốt kéo dài, vết loét lan rộng, miệng hôi nhiều hoặc đau tăng.
- Cần đi khám ngay: bé lừ đừ, mất nước, co giật, khó thở, chảy máu miệng hoặc nghi tay chân miệng.

Mẹ nên làm gì để bé dễ chịu hơn?

Trước hết, mẹ hãy ưu tiên giảm đau cơ học bằng thức ăn mềm, nguội, dễ nuốt như cháo loãng, súp, sữa chua không quá chua hoặc sinh tố mịn. Tránh đồ cay, mặn, chua, giòn cứng vì chúng dễ làm vết loét xót hơn. Mẹ nên cho bé uống nước từng ngụm nhỏ, chia nhiều lần để hạn chế mất nước. Nếu bé đau nhiều, sốt hoặc không ăn uống được, mẹ nên hỏi bác sĩ trước khi dùng bất kỳ sản phẩm giảm đau nào.

Vệ sinh miệng vẫn rất quan trọng, nhưng cần nhẹ nhàng. Với trẻ lớn, mẹ có thể hướng dẫn bé súc miệng bằng nước sạch sau ăn; với trẻ nhỏ, mẹ dùng gạc mềm thấm nước ấm lau nhẹ vùng răng lợi, tránh chà trực tiếp lên vết loét. Nếu mẹ đang tìm hiểu thói quen làm sạch hằng ngày, bài bé bị nhiệt miệng có nên đánh răng không sẽ hữu ích.

Khi nào loét miệng liên quan đến răng miệng?

Không phải vết loét nào cũng bắt nguồn từ răng, nhưng mảng bám, viêm lợi, sâu răng hoặc răng sứt mẻ có thể làm niêm mạc miệng dễ bị kích ứng. Nếu mẹ thấy bé hôi miệng, chảy máu lợi, đau răng, răng đổi màu hoặc có lỗ sâu, nên đặt lịch nha khoa nhi. Các chuyên gia khuyến nghị trẻ cần được kiểm tra răng miệng định kỳ để phát hiện sớm vấn đề và hướng dẫn chăm sóc phù hợp. Mẹ có thể xem thêm dấu hiệu sâu răng ở trẻ em để không bỏ sót triệu chứng.

💬 Góc chuyên gia

AAPD khuyến nghị lần khám nha khoa đầu tiên nên diễn ra trong vòng 6 tháng sau khi chiếc răng đầu tiên mọc, và không muộn hơn sinh nhật 1 tuổi. Sau đó, trẻ thường cần tái khám định kỳ mỗi 6 tháng, tùy nguy cơ răng miệng của từng bé.

Nguồn: AAPD Periodicity Guidelines

Chăm sóc răng miệng hằng ngày sau khi bé đỡ loét

Khi vết loét bớt đau, mẹ nên đưa bé quay lại nếp vệ sinh miệng đều đặn. Trẻ cần được làm sạch răng lợi phù hợp với độ tuổi, hạn chế ăn vặt ngọt kéo dài và uống nước sau bữa ăn. Với bé đã dùng được sản phẩm chăm sóc răng miệng theo hướng dẫn trên nhãn, Xịt Răng Miệng Midkid có thể là một lựa chọn hỗ trợ làm sạch khoang miệng trong routine hằng ngày. Mẹ nên đọc kỹ hướng dẫn sử dụng, chọn sản phẩm đúng độ tuổi và ưu tiên thăm khám khi bé có dấu hiệu bất thường.

Nếu mẹ quan tâm đến lựa chọn sản phẩm, có thể xem trang Xịt Răng Miệng Midkid A+ để hiểu thêm cách dùng theo khuyến nghị của nhà sản xuất. Điều quan trọng là sản phẩm chăm sóc răng miệng chỉ là một phần của thói quen, không thay thế cho vệ sinh đúng cách, chế độ ăn hợp lý và tư vấn chuyên môn khi bé đau nhiều.

Câu hỏi thường gặp

Trẻ bị loét miệng mấy ngày thì khỏi?

Nhiều vết loét nhẹ có thể giảm đau dần sau vài ngày và cải thiện trong khoảng 1-2 tuần, tùy nguyên nhân và cách chăm sóc. Nếu vết loét không nhỏ lại, đau tăng, tái phát liên tục hoặc kéo dài hơn 2 tuần, mẹ nên đưa bé đi khám. Bác sĩ sẽ kiểm tra miệng, răng lợi và các dấu hiệu toàn thân để tìm nguyên nhân phù hợp.

Trẻ bị loét miệng có nên đánh răng không?

Có, nhưng mẹ cần điều chỉnh cho nhẹ nhàng hơn. Với trẻ đã biết đánh răng, mẹ chọn bàn chải lông mềm, thao tác chậm và tránh chạm mạnh vào vết loét. Với trẻ nhỏ hơn, mẹ có thể lau răng lợi bằng gạc mềm thấm nước ấm. Việc bỏ vệ sinh miệng nhiều ngày có thể làm mảng bám tăng, khiến hơi thở nặng mùi và lợi dễ nhạy cảm hơn.

Trẻ bị loét miệng nên ăn gì?

Mẹ nên chọn món mềm, nguội vừa, ít gia vị và dễ nuốt như cháo, súp, khoai nghiền, trứng mềm, sữa chua dịu vị hoặc trái cây xay không quá chua. Chia bữa nhỏ giúp bé đỡ sợ ăn hơn. Tránh cam chanh đậm, đồ chiên giòn, bánh cứng, nước có gas và món cay mặn vì chúng có thể làm bé xót miệng.

Khi nào loét miệng là dấu hiệu nguy hiểm?

Mẹ nên đưa bé đi khám sớm nếu bé sốt cao, bỏ uống, tiểu ít, ngủ li bì, đau nhiều, vết loét lan nhanh hoặc kèm ban ở tay chân. Đây có thể là dấu hiệu mất nước, nhiễm trùng hoặc bệnh cần được bác sĩ đánh giá. Trẻ dưới 6 tháng tuổi bị loét miệng cũng nên được thăm khám để bảo đảm an toàn.

Có nên tự bôi sản phẩm dân gian lên vết loét của bé?

Mẹ không nên tự bôi mật ong, lá cây giã, bột lạ hoặc dung dịch không rõ nguồn gốc lên vết loét, nhất là với trẻ nhỏ. Niêm mạc miệng rất dễ hấp thu và kích ứng. Một số cách truyền miệng có thể làm bé xót hơn hoặc tăng nguy cơ nhiễm bẩn. Khi cần dùng sản phẩm bôi hoặc uống, mẹ nên hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ có chuyên môn.

Lưu ý:

- Thông tin trong bài chỉ mang tính tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám và tư vấn của bác sĩ chuyên khoa.
- Sản phẩm chăm sóc răng miệng Midkid không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.

Người biên soạn:

Đội ngũ chuyên môn Midkid, Công ty Cổ phần Dược Khoa (DK Pharma). Xem thêm tại trang giới thiệu.